काठमाडौँमा तनाव व्यवस्थापन तथा बर्नआउट (Burnout) परामर्श
तनाव दबावप्रतिको एउटा सामान्य प्रतिक्रिया हो। तर जब यो निरन्तर रहन्छ र तपाईं अत्यधिक थकित, अशान्त, झन्झटिलो वा उदासीन महसुस गर्न थाल्नुहुन्छ, तब यसले समस्याको रूप लिन्छ। प्रभावकारी सहयोग भनेको आफ्ना सीमाहरू बुझ्नु, ऊर्जा पुन: सञ्चय गर्नु र आन्तरिक लचिलोपन (Resilience) निर्माण गर्नु हो।
तनावको मात्रा अत्यधिक भएको सङ्केतहरू
- आराम गरेपछि पनि निरन्तर थकान महसुस हुनु
- निद्रा नपर्नु वा अत्यधिक निद्रा लाग्नु
- टाउको दुख्नु, मांसपेशी कडा हुनु वा पेट सम्बन्धी समस्या हुनु
- छिट्टै रिस उठ्नु, अरूमाथि झर्कनु वा भावनात्मक रूपमा शून्य महसुस हुनु
- काम, पढाइ वा जिम्मेवारीप्रति डर वा विरक्ति लाग्नु
- साथीभाइ र परिवारबाट अलगिनु वा टाढा हुनु
काउन्सिलिङ (मनोविमर्श) ले कसरी मद्दत गर्छ?
हामी मिलेर तनाव कहाँबाट आइरहेको छ, तपाईंले हाल त्यसको कसरी सामना गरिरहनुभएको छ र के परिवर्तन गर्न आवश्यक छ भन्ने कुराको खोजी गर्छौं। थेरापीमा निम्न कुराहरू समावेश हुन सक्छन्:
- तपाईंको तनावप्रतिको शारीरिक र मानसिक प्रतिक्रिया तथा प्रारम्भिक सङ्केतहरू बुझ्नु
- शरीर र मनलाई शान्त राख्ने व्यावहारिक उपायहरू
- अस्वस्थ सोच विचारहरू (जस्तै: पर्फेक्सनिज्म वा 'नाइँ' भन्न नसक्ने बानी) लाई चुनौती दिनु
- आफ्ना सीमाहरू (Boundaries) तोक्नु र व्यावहारिक योजनाहरू बनाउनु
- निद्रा, दिनचर्या र जीवनशैलीलाई पुन: व्यवस्थित बनाउनु
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
मलाई काउन्सिलिङ (परामर्श) चाहिएको हो कि विदा/छुट्टी मात्रै भनेर कसरी थाहा पाउने?
तनाव क्षणिक अत्यधिक कार्यबोझका कारण भएको हो भने छोटो विदा वा आरामले मद्दत गर्छ। तर आराम गरेपछि पनि थकान मेटिएन वा उस्तै भावनाहरू तुरुन्तै फर्किए भने, काउन्सिलिङले त्यसको भित्री कारणहरू सम्बोधन गर्न मद्दत गर्छ।
म आफ्नो काम वा परिस्थिति परिवर्तन गर्न सक्दिनँ भने पनि थेरापीले मद्दत गर्न सक्छ?
अवश्य सक्छ। परिस्थिति चुनौतीपूर्ण नै रहे तापनि, थेरापीले परिस्थिति सामना गर्ने तरिका, आफ्ना सीमा तोक्ने र सही निर्णयहरू लिने क्षमतामा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सक्छ।